Zo help je egels in de tuin
Egels zijn dol op slapen, maar niet in een nette en opgeruimde tuin.
Schattige beestjes, zijn het, egels. Ondanks hun stekels. Egels zijn bovendien nuttig, ze eten niet alleen slakken, maar ook kevers, wormen, muggen en vliegen. Soms eten ze zelfs kikkers, padden en jonge vogeltjes.
In de laatste decennia is 50% van de egels verdwenen.
De egel is een beschermde diersoort. Dat is nodig, omdat het slecht gaat met de egel. Steeds meer leefruimte verdwijnt, terwijl tuinen steeds minder geschikt zijn voor deze nachtelijke tuinhulp.
Hieronder zeven praktische tips hoe jij de egel kunt helpen.
1. Maak je tuin bereikbaar
Vraag je eerst af of egels je tuin kunnen bereiken. Egels dwalen graag rond, maar schuttingen en poorten blokkeren hun route. Zaag onderaan een egelpoortje (15 x 15 cm) of – nog beter – plant een heg. Dat trekt meteen ook kleine vogels aan.
Geen heg? Graaf een tunneltje onder je schutting. Samen met de buren maak je zo een hele ‘egelsnelweg’!
2. Houd de tuin niet te netjes
De tuin maakt zichzelf winterklaar. Bladeren en takken vormen ideale slaapplekken en oude bloemstengels zijn schuilplaatsen voor insecten. Ruim pas op in maart, na de winter. Wil je toch wat orde? Veeg het deel bij je huis aan, maar maak rommelhoekjes onder struiken of achterin de tuin. Verwijder plastic, netten en ander afval waar egels in kunnen vastraken. Bladeren veeg je onder de heg en struiken. Hier lees je meer over egelvriendelijk tuinonderhoud en tuinverbouwingswerkzaamheden.
3. Plant inheemse soorten
Gebruik minder tegels, meer groen en verschillende plantsoorten. Kies inheemse (=Nederlandse) planten voor meer insecten – daar smullen egels van. Gebruik geen slakkenkorrels, pesticiden of gif: zelfs kleine hoeveelheden via de gegeten insecten kunnen dodelijk zijn.
4. Robotmaaier alleen overdag
Robotmaaiers verwonden veel egels, laat ze daarom overdag maaien. Let bij het gebruik van bosmaaier, heggenschaar en kantenknipper op dat er geen slapend egeltje in de buurt ligt.
5. Bied een slaapplek
In de natuur slapen egels tussen struiken, oud hout en bladeren. In een kleine tuin kan een egelhuis een mooie aanvulling vormen voor extra slaapmogelijkheden. Online vind je eenvoudige bouwtekeningen. Maak het egelhuis waterdicht, beschut en goed geventileerd, met een smalle ingang zodat katten of honden er niet bij kunnen.
6. Bied drinkwater
Voedsel scharrelt de egel zelf bij elkaar, bijvoeren is vaak niet nodig als je een natuurvriendelijke tuin met veel insecten hebt. Ververs elke dag een waterschaal. Zo hebben egels altijd vers drinkwater (geen melk!). Nog beter is een vijver met flauwe oever of ondiepe poel: natuurlijk, veilig én aantrekkelijk voor libellen en padden.
7. Houd de tuin ’s nachts donker
Egels zijn in de schemering en ’s nachts actief. Tuinverlichting verstoort hun ritme en dat is gevaarlijk. Zet ongebruikte tuinlampen uit en vermijd grondspots die naar boven schijnen. Meer over diervriendelijke tuinverlichting lees je hier.
Geredde egel uitzetten in de tuin
In Zuid-Holland-Zuid vangt egelopvang Papendrecht gewonde en verzwakte egels op. Na herstel, zet de opvang de egels uit in ecologische tuinen en andere groenprojecten. Hier lees je meer over hoe dit werkt.
Egels lusten slakken, maar dit is niet hun favoriete maaltje. Het uitzetten gebeurt dus niet als ‘slakkenbestrijding’ maar om de egel te helpen.
De voorwaarden voor een gasttuin zeggen veel over wat egels nodig hebben: een ecologische tuin met rommelhoekjes, veel groen, weinig tegels en inheemse planten. Belangrijk is dat egels goed in en uit de tuin kunnen (niet afgesloten). Dit zijn meteen punten om toe te passen als je op een natuurlijke manier egels naar de tuin wilt lokken.
Heb je geen tuin of is je tuin niet geschikt (te maken), dan is de egelopvang dolblij met donaties of vrijwilligers.