Nieuwbouwtuin aanpakken
Herken je dit? Je hebt een nieuwbouwhuis en hebt niet veel budget of energie meer over voor de tuin. Je hebt totaal geen inspiratie waar je moet beginnen.
Tenzij je een tuinontwerper bent of veel ervaring hebt, is het niet realistisch om van jezelf te verwachten dat je de tuin direct in het eerste jaar hebt uitgedacht. Dat hoeft ook niet. Van een kale ‘zandbak’ bij oplevering maak je met deze tips een mooie groene oase, zonder dat daar direct veel budget voor nodig is.
Stap voor stap
De tuin volledig laten afgraven, vervolgens vullen met straatzand en tegels om rust in hun hoofd te hebben? Zonde! Bestrating is veel duurder dan groen. Groen is rustgevend, leerzaam voor kinderen en verkoelend in hete zomers.
Mijn belangrijkste budgettip: pak de nieuwbouwtuin stap voor stap aan.
Terwijl je tuin is ingezaaid heb jij tijd om op tuininspiratie te gaan en prachtige plantensoorten te ontdekken.
Neem de tijd
Trek minstens een jaar uit voor de kennismaking met je nieuwe tuin. Waar is de zon op de momenten dat jij graag buiten bent? Waar zit je het liefste in de lente en herfst, waar trek je als vanzelf naartoe in de hete zomer? Neem de tijd want deze informatie maakt jouw tuinindeling straks nóg beter.
Maai selectief voor mooie tijdelijke paden en terrassen terwijl jij de tuin leert kennen.
Zaai het eerste jaar in
Omdat je het liefst wel uit de ‘bende’ bent en niet telkens je ramen wilt zemen, kun je het eerste jaar de tuin inzaaien met een bloemenmengsel voor tijdelijke natuur of voor een laagblijvend bloemenmengsel van bijvoorbeeld Cruydthoeck. Kijk goed naar de grondsoort (nat, droog en voedselrijk of arm) en zonbehoefte en volg de zaai-instructies.
Bij een zadenmengsel van verschillende planten zet je de natuur aan het werk: de planten die daar graag willen groeien zullen winnen van de andere soorten. Bovendien zijn dit soort bloemen voor insecten veel waardevoller dan gras. Je kunt het mengsel mixen met graszaad, maar grassen zullen er vanzelf in komen.
Terwijl de tuin is ingezaaid en je van de ergste rommel af bent, kun jij heerlijk op zoek gaan naar tuininspiratie. Vanuit je luie stoel of door inspiratietuinen te bezoeken op vakantie.
Een aanrader zijn de voorbeeldtuinen van Appeltern, vlakbij Nijmegen. Daar vind je bijvoorbeeld de Wilde Weelde tuin waar je veel gave ecologische tuinoplossingen ziet. Wil je net als ik de natuur helpen? Struin eens rond voor inspiratie op mijn blog. Ook is het boek de Ecologische Tuin van Velt: van aanleg tot beheer een aanrader.
Selectief maaien en stapsgewijs aanleggen
Vervolgens maai je alleen de delen van de tuin waar je wilt zitten of lopen. Je maait een pad naar de schuur, je maait een ‘terras’. Gaandeweg ontdek je wat de fijnste routes en plekken in de tuin zijn.
Pinksterbloem (Cardamine pratensis) is een prachtige lage bloem die je tegenkomt waar je niet maait.
Die plekken kun je vervolgens stapsgewijs omzetten naar verharding (stenen, tegels, staptegels, vlonder of halfverhardingen zoals grind, Achterhoeks padvast, dolomiet/Gravier d’Or, perzikpitten of houtsnippers). Onthoud: verharding hoeft niet nieuw te zijn. Schaf tweedehands materialen aan via Marktplaats.
Ook schaduwhoeken kun je prachtig maken. Lees deze blog over schaduw in de tuin voor inspiratie.
De omheining van de tuin
Wist je dat een heg een betere windbreker is en meer bijdraagt aan de biodiversiteit dan een schutting? Heggen geven voedsel, beschutting en nestplaatsen voor heel veel dieren en insecten. Een egel, die onder andere slakken eet, kan via een heg in jouw tuin komen, maar een schutting blokkeert zijn route.
Denk ook eens aan een gemengde haag. Dat werd vroeger veel gebruikt, maar is tegenwoordig ten onrechte uit de mode geraakt. Wil je toch een schutting plaatsen, overweeg er dan een heg of klimplant voor te zetten, zodat de randen van je tuin toch groen ogen.
Wil je toch een schutting plaatsen, overweeg er dan een heg of klimplant voor te zetten, zodat de randen van je tuin toch groen ogen. Pak voor sneller resultaat klimplanten in een wat grotere maat. Dit is duurder, maar het effect is een wereld van verschil.
Gemengde heg in Appeltern. Je kunt daar veel tuininspiratie opdoen.
Koester de bodem
Als jij straks een groene oase wilt, moet je daar nu al rekening mee houden. In en rond de grond leven ontzettend veel nuttige diertjes die jouw plant gezond houden en maken. Die heb je dus nodig. De regenworm kunnen wij met het blote oog zien, maar er is zoveel meer dat intensief samenwerkt, zoals goede schimmels en nuttige bacteriën. Voed de bodem en je voedt je plant.
Gele kornoelje (Cornus mas) is een inheemse struik waar je ook een prachtige winterbloeiende heg van kunt maken.
Gebruik geen gif of kunstmest. Dat doodt het kostbare bodemleven. Er wordt al snel geroepen dat de grond in nieuwbouwtuinen slecht is en vervangen moet worden. Dat is vaak niet nodig en een laatste redmiddel. Tuinier met de tuin mee en verbeter de situatie die er al is! Tips voor het verbeteren van kleigrond vind je hier en voor zandgrond hier. Samenvattend geld dat je zowel bij klei als zand compost wilt toedienen. Bij klei helpt basaltmeel (lavameel) en bij zandgrond is bentoniet ideaal. Daarnaast is het belangrijk dat je ruim te tijd neemt en de bodem de kans geeft te herstellen.
Een gesloten grondbalans is echt haalbaar. Dat wil zeggen dat je probeert geen grond aan- en af te voeren, vanwege de natuurimpact.
Vermijd diep spitten, frezen en diep graven waar dat kan. Vraag je af of zware machines en grote grondverplaatsingen noodzakelijk zijn en zorg dat ze zo min mogelijk door je tuin rijden. Zeker op kleigrond is er een groot risico op verslemping en storende lagen, waar je nog jaren last van gaat hebben in de tuin (waterprobleem).
Benut de belangrijkste zichtlijnen
Ga in je huis staan en kijk door de ramen naar buiten. Wat is het verste punt dat je kunt zien vanuit huis? Zorg dat daar altijd iets groens te zien is, dan oogt je hele tuin groener. Zorg ook dat je die belangrijkste zichtlijn niet dwarsboomt met iets massiefs, daardoor oogt de tuin meteen veel kleiner.
Wel kun je het uitzicht spannender maken door juist op die zichtlijn planten te plaatsen waar je deels doorheen kunt kijken. Denk aan struiken met een open structuur, siergrassen of stevige hogere vaste planten. Dit soort vaste planten zijn bloemen zoals ereprijs (Veronicastrum), herfstanemoon (Anemone ‘Horine Jobert’), leverkruid (Eupatorium) of zonnekruid (Helenium ‘Moerheim Beauty’). Ons oog ziet dat er iets achter die planten is en lokt ons de tuin in, om te ontdekken wat daar te zien valt.
Je ontwerpt als het ware tijdens het genieten van de tuin
Zo pak je stap voor stap een deel van de tuin aan, totdat hij uiteindelijk helemaal naar je eigen zin is.
In het laatste stadium voeg je mooie of functionele details toe, zoals een buitenkeuken van hergebruikte materialen, houtopslag,regenton, waterbaan voor de kids, wadi, vijver, sierlijke boomstronken of takkenrillen. Een blotevoetenpad geeft speelplezier en is meteen handig voor tuinonderhoud.
